Dini Tasavvufi Halk Şiiri

Tasavvuf düşüncesine bağlı olan şairlerin oluşturdukları şiirler bu şiir geleneği içerisinde değerlendirilmektedir. 

Dini Tasavvufi Halk Şiirinin Özellikleri

 * Bu şiir geleneği Türkler Anadolu'ya gelmeden önce başlamıştır. Dini tasavvufi halk şiiri geleneğinin kurucusu olarak Hoca Ahmet Yesevi kabul edilir.(Onun oluşturduğu şiirler olan hikmetler ile)

 * Dini tasavvufi halk şiiri, tasavvuf düşüncesini halka yaymayı amaçlamıştır.

 * (Yukarıdaki maddeye dayanarak) Bu şiir geleneğinin dili oldukça açık ve sadedir. Halkın anlayabileceği bir dil kullanılmıştır. 

 * (Yukarıdaki maddeye dayanarak) Bu şiir geleneği divan şiirine göre daha çok insana ulaşmıştır.

 * Genellikle hece ölçüsü kullanılmış; ancak yer yer aruz ölçüsü kullanılmıştır.

Dini Tasavvufi Halk Şiirinin Özellikleri

 *  Dini tasavvufi halk şiirinde ilahi, nefes, şathiye, nutuk, deme, devriye gibi nazım biçimleri kullanılmıştır.
İlahiler dini tasavvufi halk şiirinde en çok kullanılan nazım şeklidir. Allah'ı öven şiirlere denir.Dörtlükler halinde oluşturulur.
Nefesler, daha çok Bektaşi çevrelerinde söylenen ilahilerdir.
Şathiyelerde çözülmesi zor ifadelerle dini konular hafife alınmıştır. Mizahi bir üslup kullanılır. Dalga geçer gibi görünse de aslında hikmetli sözlerdir.
Tarikata yeni girenlere tarikat kurallarını ve adabını öğretmek için nutuklar yazılmıştır.

 * Dini tasavvufi halk şiiri toplumsal bir işlev görmüş ve Anadolu'daki düzenin sağlanmasında önemli rol oynamıştır.

 * Şiirlerin çoğu tekkelerde zikir esnasında söyleniştir.

 * Allah, insan, felsefe, doğruluk, ibadet gibi temalar işlenmiştir.

PARNASİZM EDEBİ AKIMI

Parnasizm edebi akımı Fransa’da şiir türünde ortaya çıkmıştır. Bir anlamda şiirdeki gerçekçilik diyebileceğimiz parnasizm, bir anlamda realizmle natüralizmin şiirdeki sentezinden meydana gelmiştir. Bu akım, "Parnas" adlı derginin 1886 senesinde yayınlanmasıyla ortaya çıkmıştır Parnas, mitolojide ilham perilerinin yaşadığına inanılan efsanevi dağın adıdır.

Bu akımı benimseyen sanatçılara "parnasyen" denir. Parnasyenler şiiri salt biçim (şekil) olarak görürler. Bu sebeple biçim güzelliğini yani şekil güzelliğini her şeyin üstünde tutarlar. Yine aynı sebeplerle ölçü (vezin)  ve uyağa (kafiye) çok önem vermişler, ritmi ön plana çıkarmışlardır. Sözcüklerin birarada kullanılmasından ortaya çıkan müziği de şiir için gerekli bir şey olarak görmüşlerdir. Parnasizm akımı, romantizm akımına bir tepki olarak doğmuştur. Bunun için bu akımda duygunun yerini düşünceler almış, parnasyenler şiirde ayrıntılı ve nesnel betimlemelere yer vermişler bununla birlikte duygusallığı reddetmişlerdir.

Parnasyenler şiiri; ışık, gölge, renk ve çizgilerle sağlamayı düşünürler.

Parnasyenler “Sanat, sanat içindir” görüşünde olmaları sebebiyle şiirde fayda değil, güzellik ararlar.

Tarihteki mutlu dönemlere duyulan özlem, yabancı ülkelerin manzara ve gelenekleri parnasizm akımında işlenen konulardır.

Parnasizm edebi akımı

Parnasyenler Eski Yunan ve Altin mitolojisine büyük hayranlık duyarlar. Dolayısıyla ele alınan bazı konular klasisizmle benzerlikler göstermektedir.

 

Parnasizm Akımının Başlıca temsilcileri:

Th. Gautier

T.D. Banville

François Coppee

J.Maria de Heredia

TÜRK EDEBİYATINDA PARNASİZM

Türk edebiyatında parnasizm akımının en belirgin özellikleri Tevfik Fikret’te görülür. Bazı yönleriyle Yahya Kemal de bu akımdan izler taşımaktadır.

Empresyonizm (İzlenimcilik)

Empresyonizm Akımının Özellikleri

* Bu edebi akım 19. yüzyılda ortaya çıkmıştır.
* Edebiyatta ve resimde gelişip bütün güzel sanat dallarını etkilemiştir.
* Empresyonizm akımında dış dünyada görülen varlığın gerçek yönü değil, kişide bıraktığı izlenimler önemlidir; bu sebeple eserde anlatılan dış dünya değil, dış dünyadaki varlıkların hayale bürünmüş izlenimleridir. İzlenimcilik akımının temsilcileri aslında dış dünyaya, oradaki nesnelere ve varlıklara karşı ilgisizdirler.

Empresyonizm (İzlenimcilik)

*Varlığın sanatçıda içinde bulunulan bağlamda uyandırdığı izlenimler, sanatın öğesi olarak kabul edilmiştir.
* Anlam belirginliğinden çok kapalılık yeğlenmiştir, anlamın yoruma uygun olması beklenmiştir.
* Empresyonizm akımına göre sanatın amacı birtakım gerçekleri yansıtmak değildir.
* Empresyonizm akımının temsilcileri "Sanat için sanat" ilkesini benimsemiştir.
* Gerçekler, kişilere göre değişir ve kişisel değer kazanır.
* Işık ve renk kaynaklı görsel izlenimler, şiirde önemli bir yer tutar.

Empresyonizm Önemli Temsilcileri

• Rainer Maria Rilke
• Paul Verlaine
• Arthur Rimbaud
• Goncourt Kardeşler
• James Joyce

Türk Edebiyatında Empresyonizm

• Ahmet Haşim
• Cenap Şahabettin
• Ahmet Muhip Dıranas